Yadigar Ejder - Yeşilçam'ın farklı bir efsanesi

Yayın Tarihi : 20 Ocak 2012
139950
Yeşilçam'ın dev cüsseli oyuncusu Yadigar Ejder nasıl öldü?

 

Yadigar Ejder'in gençliği...Yadigar Ejder, Türk sinemasının dev yapılı karakter oyuncusudur. Gerçek adı Adnan Ayberk. 1951 Sivas doğumlu. Dört kardeşin en büyüğü. İlkokul 3. sınıftan terk. Özellikle "Kemal Sunal" filmlerinin vazgeçilmez oyuncusu...

Bazı kaynaklara göre bine yakın filmde rol almış. 250 filmin üzerinde oynadığı ise kesin. Bu filmlerin çoğunun afişinde bile ismi geçmiyor. Bazı kaynaklara göre ilk filmi 1966 yapımı Yılmaz Güney'in "Eşrefpaşalı"sı, bazı kaynaklara göre ise 1967 yılında İstanbul'a geldi ve 1968'de ilk filminde oynadı. 

Yadigar Ejder'i, diğer bütün karakter oyuncularından ayıran önemli bir özelliği var... Ölümüyle ilgili bir şehir efsanesi.

Geçtiğimiz yıllara kadar, birçok kaynak - aralarında bir Savaş Ay yazısı da var - Yadigar Ejder'in 1992'nin soğuk bir Ocak ayında, Taksim Gezi Parkı'ndaki bir bankta donarak öldüğünü yazıyordu. Bu habere göre, Yadigar Ejder, kirayı ödeyemeyince evinden atılmış, geceyi geçirdiği bankta soğuktan ölmüş ve sabah cesedi çöpçüler tarafından bulunmuştu.

Yadigar Ejder, Kemal Sunal'ın bir filminde... Karede Sırrı Elitaş, İhsan Yüce ve Ali Şen de var...Bir sinema emekçisinin bu şekilde ölümü, tüm duyarlı insanları çok etkiledi. Yadigar Ejder, hayatını sefalet içinde noktalayan tüm sinema emekçileri için sembol bir isim haline geldi. Onların trajik yaşamına dikkat çekmek açısından da çok işe yaradı.

Ancak bu şehir efsanesi, yaşamını sinemanın afişlerde bile yer almayan emekçilerine adayan "Üçüncü Adam" bloğunun yazarı Erhan Tuncer'in araştırmaları sonucu çürütüldü. Yadigar Ejder hakkındaki araştırmalarını "Bir Yadigar Ejder Kitabı" adlı çalışmasında toplayan Tuncer, oyuncunun ölümünü bu kitapta şöyle anlatıyor:

"Yadigar Ejder'in Taksim Parkı'nda donarak öldüğü haberi gerçeği yansıtmıyor. Yadigar aslında 4 Mart 1991'de yemek yemek için girdiği bir lokantanın tuvaletinde beyin kanaması geçiriyor ve orada vefat ediyor. Cenazesini lokantanın önüne çıkarıyorlar. Onu orada gören insanlar da sokakta öldüğünü sanıyor. Bu kulaktan kulağa 'Parkta donarak öldü' oluyor. Çünkü işsiz kaldığı dönemlerde gününü o parkta geçiriyor. Aslında öldüğü dönem ambargoyu kırıp iş bulmaya başladığı bir dönem. Öldüğünde 40 yaşında. Çok genç ama ileri düzeyde şeker hastalığı ve yüksek tansiyonu var."

Yadigar Ejder konusundaki en iyi kaynak: Erhan Tuncer'in yazdığı Bir Yadigar Ejder Kitabı,...Erhan Tuncer'in arayıp bulduğu, Yadigar Ejder'in Beyoğlu'ndaki Kulaksız Mezarlığı'nda, SO-DER tarafından yaptırılan mezar taşında da gerçek adının Adnan Ayberk, doğum tarihinin 1951, ölüm tarihinin 4 Mart 1991 olduğu kayıtlı. Yadigar Ejder'in ölüm şekli ayrıca, yine Erhan Tuncer'in, Yeşilçam'ın bir başka önemli karakter oyuncusu Süheyl Eğriboz ile yaptığı video-röportajda anlatılıyor.

Bir haberde 1000'e yakın kez kamera karşısına geçtiği yazılan Yadigar Ejder hakkında Türk basınında doğru dürüst bir kayıt yok. Sadece Milliyet gazetesi arşivinde, ölümünün ikinci ve dördüncü yıllarında, şair Küçük İskender yönetiminde, Veli Bar'da anma geceleri düzenlendiği haberleri bulunuyor. Hepsi o kadar. Bu nedenle Erhan Tuncer'in Yadigar Ejder hakkındaki kitabı çok önemli bir kaynak.

* * *

Yadigar Ejder, ölümüyle fenomen oldu...Her filminde o dayak yerdi, biz gülerdik. 1000 film, dile kolay, her filmde bir yumruktan 1000 yumruk yapar. Bu sahte yumruklar Yadigar Ejder'e vız geldi, ancak kaderin sillesi kolayca yıkıverdi. 

Nasıl öldüğün önemli değil Yadigar, nasıl yaşadığın daha önemli. Ruhun şad olsun, rahat ve sıcak uyu. Tüm vefasızları da bağışla, o da senin büyüklüğün olsun.

* * * 

(Not: yadigar Ejder'in yaşamıyla ilgileniyorsanız, Erhan Tuncer'in bloğu "Üçüncü Adam"daki sayfasını mutlaka okuyunuz >>)

Bir Yadigar Ejder Kitabı'nı edinmek için tıklayınız >>